Eğer primlerin geç yatırıldığını ya da daha az gün üzerinden yatırıldığını fark edersen, bunu düzeltmek için birkaç yolun var:

  1. SGK’ya Şikâyet:
    Alo 170 hattını arayarak veya doğrudan SGK’ya giderek şikâyet edebilirsin. Bu işlem gizli yapılır, işverenin seni şikâyet ettiğini öğrenmesi gerekmez. SGK denetim yapar ve eksik primleri tespit ederse işverene ceza keser, seni de güvence altına alır.
  2. İşten Ayrıldıysan – Hizmet Tespit Davası Açabilirsin:
    Eğer işten ayrılmışsan ve geriye dönük sigorta eksikliği varsa, iş mahkemesine hizmet tespit davası açabilirsin. Tanık, belge ve varsa yazılı delillerle mahkeme, çalıştığın günleri tespit eder ve SGK’ya bildirir.
  3. Eksik Prim Emekliliği Etkiler:
    Primlerin eksik olması emeklilik yaşını ve maaşını etkiler. Bu yüzden bunu fark ettiğinde vakit kaybetmeden harekete geçmek uzun vadede çok önemlidir.

Hiç sigortası yapılmayan işçinin hakları nelerdir?

Bir işçinin sigortasız çalıştırılması hem yasaya aykırıdır hem de ciddi yaptırımlara yol açar. Bu durumda işçinin sahip olduğu haklar şunlardır;

  1. SGK’ya İhbar:
    İşçi hâlâ çalışıyorsa veya yeni ayrıldıysa, SGK’ya şikâyet ederek durumu bildirebilir. SGK bu işyerine teftiş gönderir. Eğer çalıştığı kanıtlanırsa, hem sigorta geçmişten itibaren başlatılır hem de işverene idari para cezası verilir.
  2. Hizmet Tespit Davası:
    İşçi işten ayrıldıysa, çalıştığını tanık ve belgelerle ispat ederek 5 yıl içinde hizmet tespiti davası açabilir. Dava kazanılırsa, sigortasız çalıştığı günler resmî olarak geçmişe işlenir.
  3. Kıdem ve İhbar Tazminatı:
    Sigortasız çalışan işçi, işten haksız yere çıkarıldıysa veya kendi haklı bir nedenle işi bırakıyorsa, kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilir. Sigortasızlık bu hakları ortadan kaldırmaz.
  4. İşten Ayrılma Hakkı:
    Sigortasız çalıştırılmak, işçi için “haklı nedenle derhal fesih” sebebidir. Yani işçi işten istifa edebilir ve buna rağmen tazminat haklarını talep edebilir.