Acele kamulaştırma, devletin bazı durumlarda (örneğin yol yapımı, enerji hattı, doğal afet gibi) bir taşınmaza hızlıca el koymasını sağlayan özel bir uygulamadır. Normalde kamulaştırma süreci zaman alır, ama acil ihtiyaç varsa devlet mahkeme kararıyla beklemeden taşınmaza el koyabilir. Ancak bu durum mülk sahibinin tamamen haklarını kaybettiği anlamına gelmez.
Mülk sahibi, taşınmazına el konulsa bile parasını alma hakkına sahiptir. Devlet, taşınmazın bedelini belirleyip mahkemeye yatırır. Eğer verilen para, taşınmazın gerçek değerinin altında kalırsa, mülk sahibi mahkemeye başvurup daha fazla ödeme yapılmasını isteyebilir. Mahkeme, bilirkişi raporlarıyla taşınmazın değerini tespit eder ve gerekiyorsa ek ödeme kararı verir.
Ayrıca mülk sahibi, acele kamulaştırmanın usule uygun yapılmadığını düşünüyorsa dava açarak itiraz etme ve hakkını arama hakkına sahiptir. Kısacası, devlet aceleyle el koysa bile vatandaşın hem taşınmazının gerçek değerini alma hem de hukuki yollarla kendini savunma hakkı vardır. Bu süreçte adil davranılması, hem yasal bir zorunluluk hem de mülk sahibinin en doğal hakkıdır.
