İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesine göre, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle uğradığı, bedenen ya da ruhen zarara uğramasına neden olan olaylardır. İş kazasının meydana gelmesiyle birlikte, hem işverenin hem de Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) belirli yükümlülükleri doğar. İşveren, kazayı en geç üç iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır. İş kazası geçiren işçiye geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri gibi haklar tanınabilir. Ayrıca, işverenin kusuru varsa işçi maddi ve manevi tazminat davası açabilir. İş kazalarının önlenmesi için işveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yasal olarak sorumludur.
İş kazası sayılabilmesi için kazanın mutlaka işyerinde mi meydana gelmesi gerekir?
C: Hayır. İş kazası, sadece işyerinde değil, işin yürütümü sırasında, işveren tarafından görevlendirme nedeniyle başka bir yere gönderildiğinde, işçinin işverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında da meydana gelebilir. Önemli olan, kazanın işle bağlantılı bir faaliyette gerçekleşmiş olmasıdır.
İşverenin iş kazası meydana geldikten sonra SGK’ya bildirim yapmaması ne gibi sonuçlar doğurur?
C: İşverenin kazayı zamanında bildirmemesi durumunda, SGK tarafından idari para cezası uygulanır ve kurumca yapılan ödemeler (örneğin tedavi giderleri) işverenden rücu edilir. Ayrıca bu bildirim eksikliği, işverenin kusurunun ağırlaşmasına ve tazminat sorumluluğunun artmasına yol açabilir.
İş kazasında işçinin de kusuru varsa tazminat hakkı ortadan kalkar mı?
C: Hayır. İşçinin kazadaki kusuru tazminat miktarını azaltabilir ancak hakkı tamamen ortadan kaldırmaz. Yargıtay uygulamasına göre, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğü kusur oranının belirlenmesinde belirleyici unsurdur. İşveren, gerekli önlemleri almadıysa işçinin kusuru hafif kabul edilir.